Biologia - Matura Czerwiec 2018, Poziom rozszerzony (Formuła 2015) - Zadanie 19. Kategoria: Fizjologia roślin Typ: Podaj i uzasadnij/wyjaśnij. Przykładem rośliny pasożytniczej jest kanianka pospolita ( Cuscuta europaea ). Jest to roślina jednoroczna, o czerwonawych, bezzieleniowych, bezlistnych pędach do 1 m długości. Zadania Marynarki Wojennej RP. Zadania z badan operacyjnych —lista 5. Poradnik maturalny: pisanie - zadania, ćwiczenia. Biologia - zadania powtórzeniowe 1. Pobieranie Notatki - Biologia Zadania na wrzesień Badania przyrodnicze | Państwowa Uczelnia Zawodowa im. prof. Stanisława Tarnowskiego w Tarnobrzegu | Chemiczne podstawy życia Mol i masa molowa. Mol jest jednostką liczności materii. Jest to ilość substancji zawierająca tyle molekuł (atomów, cząsteczek, jonów), ile atomów znajduje się w 12 g izotopu węgla 12 C. Przykładowe zadania z chemii wraz ze wskazówkami i rozwiązaniami dla maturzystów przygotowujących się do matury. Poziom rozszerzony. Organizacja i chemizm życia. Z tej playlisty dowiesz się, jak są zbudowane wszystkie organizmy żywe, jakie pierwiastki chemiczne i związki chemiczne wchodzą w skład komórek oraz jak zbudowane są komórki roślin, zwierząt i bakterii. OBEJRZYJ FILMY. Zasoby 3. Materiały przygotowujące 1. Podstawa programowa. Znaczenie wybranych pierwiastków. – test #1. Test sprawdza wiadomości z zakresu składu chemicznego organizmów, w tym biologicznej roli poszczególnych pierwiastków dla człowieka i innych organizmów żywych. Zbiór zadań maturalnych: https://matura biomist pl/znaczenie-wybranych-pierwiastkow-test-1/1539. . Zadania maturalne z biologii 1 klasa LO Nauczyciel Dawid Otulak Przegląd Program kursu Instruktor Oceny Część I stanowi zadania maturalne z biologii obejmujące wiedzę na poziomie 1 klasy LO. Zawiera arkusze z zadaniami z następujących działów: Badania przyrodnicze (arkusz zawiera 54 strony i 76 zadań) Chemiczne podstawy życia (arkusz zawiera 47 stron i 80 zadań) Komórka (arkusz zawiera 57 stron i 87 zadań) Podziały komórkowe (arkusz zawiera 12 stron i 19 zadań) Metabolizm (arkusz zawiera 88 stron i 119 zadań) Do każdego arkusza dołączony jest klucz odpowiedzi. Podsumowując część I zawiera 381 zadań maturalnych zebranych na 258 stronach, a także 86 stron arkuszy odpowiedzi. Jeżeli nadal się zastanawiasz nad zakupem zadań z biologii to pobierz przykładowy plik zadań oraz odpowiedzi z działu BADANIA PRZYRODNICZE, aby podjąć ostateczną decyzję. Kliknij aby pobrać plik z zadaniami Kliknij aby pobrać plik z odpowiedziami Nauczyciel Dawid Otulak Jestem nauczycielem z dużym doświadczeniem, dlatego bardzo chcę się nim dzielić z innymi. Zmotywuję Was do nauki i sprawię, że to co jest niezrozumiałe stanie się zrozumiałe. Chodź ze mną i pokochaj naukę biologii i chemii! Oceny Związki nieorganiczne - substancje niezawierające atomów węgla (wyj. dwutlenek węgla, kwas węglowy i jego sole) np. woda, sole mineralne Związki organiczne - substancje, których głównym składnikiem jest węgiel np. węglowodany, tłuszcze, białka, kwasy nukleinowe Pierwiastki makroelementy (powyżej 0,01% zawartości w suchej masie) pierwiastki biogenne (wchodzą w skład związków organicznych budujących wszystkie organizmy) - C, H, O, N, S, P C, H, O, N - niedobór w sytuacjach skrajnego głodu lub odwodnienia; składniki wszystkich związków organicznych budujących organizmy siarka (S) - składnik aminokwasów budujących białka, umożliwia tworzenie wiązań (mostków disiarczkowych - utrzymanie struktury przestrzennej białek) fosfor (P) - w kwasach nukleinowych i lipidach stanowiących budulec błon komórkowych (fosfolipidy), składnik wysokoenergetycznych związków np. ATP, reguluje procesy przemiany materii i energii, buduje kości pozostałe : Ca, Mg, K, Na, Cl wapń (Ca) - składnik szkieletów, wpływa na skurcze mięśni, bierze udział w krzepnięciu krwi magnez (Mg) - składnik kości, aktywator licznych enzymów, niezbędny do uzyskiwania energii z ATP, składnik chlorofilu potas (K) - udział w przewodzeniu impulsów nerwowych, u zwierząt składnik płynów ustrojowych, wpływa na skurcze mięśni, u roślin aktywator enzymów sód (Na) - udział w przewodzeniu impulsów nerwowych, u zwierząt ważny składnik płynów ustrojowych mikroelementy (poniżej 0,01% zawartości w suchej masie) - Fe, Cu, Zn, Mn, Mo, B, Se, Cr, I, F żelazo (Fe) - składnik białek złożonych, transportujących (hemoglobina), magazynujących (mioglobina) tlen, wchodzi w skład wielu enzymów biorących udział w fotosyntezie i oddychaniu tlenowym jod (I) - składnik hormonów tarczycy Wiązania i oddziaływania chemiczne wiązanie kowalencyjne (atomowe) - silne wiązanie powstające przez uwspólnienie jednej lub kilku par elektronów należących do różnych atomów niespolaryzowane - wiązanie, w którym rozmieszczenie wspólnej pary elektronów jest równomierne spolaryzowane - wiązanie, w którym wspólna para elektronów jest przesunięta w kierunku jednego z atomów tworzących wiązanie. Cząsteczka związku chemicznego zyskuje wtedy charakter dwubiegunowy - staje się DIPOLEM. wiązanie jonowe - powstaje w wyniku przyciągania różnoimiennych jonów. Nie występują w komórce ze względu na panujące w niej środowisko wodne. wiązanie wodorowe - powstają między atomem wodoru a atomem fosforu, tlenu lub azotu. Pojedyncze wiązania są słabe, ale występując w dużej liczbie decydują np. o wysokiej temperaturze topnienie i wrzenia, dużym cieple właściwym i dużym napięciu powierzchniowym wody. siły van der Waalsa - słabe oddziaływania międzycząsteczkowe oddziaływania hydrofobowe - słabe oddziaływania międzycząsteczkowe, powstają gdy w wodnym środowisku znajdują się cząsteczki niedipolowe, niepolarne Woda w temperaturze pokojowej jest cieczą - zapewnia płynne środowisko wewnątrz komórek; stanowi środowisko życia wodnych organizmów jest uniwersalnym rozpuszczalnikiem - stanowi środowisko reakcji chemicznych zachodzących w komórkach; jest główną substancją transportującą w organizmach ma duże napięcie powierzchniowe ( mogą pełnić funkcje zapasowe skrobia - z amylozy i amylopektyny - materiał zapasowy u roślin glikogen - materiał zapasowy u zwierząt i grzybów celuloza - główny składnik ścian komórkowych roślin chityna - główny składnik ścian komórkowych grzybów Lipidy niepolarne - nie rozpuszczają się w wodzie; dobrze rozpuszczają się w rozpuszczalnikach niepolarnych np. benzenie gęstość mniejsza od wody - utrzymują się na jej powierzchni kryteria podziałów: ze względu na konsystencję w temperaturze pokojowej: stałe (smalec, masło) ciekłe (olej, tran) ze względu na pochodzenie: roślinne (oleje) zwierzęce (masło, smalec) - zwykle stała konsystencja, ponieważ zawierają głównie nasycone ( bez wiązań podwójnych ) kwasy tłuszczowe ze względu na budowę cząsteczki PROSTE (alkohol + wyższe kwasy tłuszczowe) tłuszcze właściwe (glicerol + kwasy tłuszczowe) - materiał zapasowy i termoizolacyjny woski (alkohol z jedną grupą hydroksylową + kwas tłuszczowy) - ochrona przed parowaniem u roślin i przemakaniem u zwierząt ZŁOŻONE (alkohol + wyższe kwasy tłuszczowe + inne związki chemiczne) fosfolipidy (alkohol + kwasy tłuszczowe + reszta kwasu fosforowego) - składniki budulcowe błon biologicznych; mają hydrofilowo-hydrofobowy charakter glikolipidy (alkohol + kwasy tłuszczowe + cukry) - składniki budulcowe błon biologicznych IZOPRENOWE (produkty polimeryzacji izoprenu) steroidy (np. cholesterol) - składnik błon komórek zwierzęcych, substrat do syntezy hormonów sterydowych i kwasów żółciowych karotenoidy (np. barwniki nadające barwę kwiatom i owocom biorące udział w fotosyntezie) Białka Aminokwas - podstawowa jednostka budulcowa białek; sklada się z centralnie usytuowanego atomu węgla połączonego wiązaniami kowalencyjnymi z grupą aminową, karboksylową, wodorem i charakterystycznym dla danego aminokwasu podstawnikiem (R), który może mieć charakter łańcucha lub pierścienia. Cząsteczki aminokwasów (z wyjątkiem glicyny) są asymetryczne - występują w dwóch formach przestrzennych będących swoimi lustrzanymi odbiciami tzw. izomery optyczne L i D. W skład białek wchodzą tylko L-aminokwasy. W roztworach aminokwasy występują w formie: jonu obojnaczego - zjonizowane grupy karboksylowa i amionowa anionu - zjonizowana grupa karboksylowa kationu - zjonizowana grupa aminowa O tym, która z form dominuje decyduje odczyn roztworu. Ze względu na charakter podstawników aminokwasy można podzielić na kwasowe (kwas asparaginowy, kwas glutaminowy), zasadowe ( lizyna, arginina, histydyna) i obojętne (polarne - aspargina, glutamina, seryna, treonina, tyrozyna i niepolarne - alanina, glicyna, walina, leucyna, izoleucyna, cysteina, prolina, fenyloalanina, metionina, tryptofan) Białka są zbudowane z aminokwasów połączonych wiązaniami peptydowymi. W zależności od liczby aminokwasów w łańcuchu wyróżnia się oligopeptydy (wazopresyna,oksytocyna), polipeptydy (insulina), makropeptydy (albumina). Właściwości białek: w większości rozpuszczając się w wodzie tworząc koloidy - mieszaniny, w której jedna substancja jest rozproszona w drugiej (zol) po dodaniu np. NaCl zachodzi koagulacja białka - z zolu powstaje żel - proces odwracalny ulegają denaturacji pod wpływem wysokiej temperatury, promieniowania UV, czynników chemicznych (stężonych kwasów, zasad, kationów metali ciężkich, fenolu, chloroformu), skutkiem czego jest zerwanie stabilizujących strukturę przestrzenną bialek Struktura białek: struktura pierwszorzędowa - wyznaczana przez kolejność aminokwasów w łańcuchu peptydowym struktura drugorzędowa - stanowią ją łańcuchy polipeptydowe tworzące strukturę alfa-helisy (prawoskrętne zwinięcie łańcucha polipeptydowego) i beta-harmonijki (położenie łańcucha polipeptydowego na plaszczyźnie). Powstaje na skutek wytworzenia wiązań wodorowych między grupą aminową a karboksylową innego wiązania peptydowego struktura trzeciorzędowa - powstaje w wyniku pofałdowania łańcucha o strukturze drugorzędowej i określa kształt białka. Jest stabilizowana przez różne rodzaje wiązań: wodorowe, mostki dwusiarczkowe etc. struktura czwartorzędowa - najwyższy poziom organizacji, powstaje na skutek polączenia kilku podjednostek o strukturze trzeciorzędowej np. hemoglobina PODZIAŁ BIAŁEK: podział ze względu na pełnione funkcje biologiczne: strukturalne - utrzymują kształt komórek (tubulina) i struktur pozakomórkowych (kolagen) enzymatyczne - przyśpieszają przebieg reakcji chemicznych (pepsyna) odpowiedzialne za przekazywanie informacji pomiędzy komórkami i w obrębie komórki (hormony białkowe np. insulina) magazynujące substancje (np. mioglobina) odpowiedzialne za ruch komórki (aktyna) transportujące substancje w obrębie organizmu (hemoglobina) odpornościowe - uczestniczą w reakcjach obronnych organizmu zapasowe - występują głównie w nasionach, stanowią rezerwę substancji odżywczych podział ze względu na strukturę: fibrylarne - długie, włókniste cząsteczki, nierozpuszczalne w wodzie, pełnią funkcje strukturalną (np. keratyna, kolagen) globularne - cząsteczki kuliste, zwykle rozpuszczalne w wodzie: albuminy - składnik osocza globuliny - białka odpornościowe, transport hormonów sterydowych histony - składnik chromatyny podział ze względu na obecność elementów nieaminokwasowych: proste (zbudowane wyłącznie z aminokwasów) złożone (aminokwas + część niebiałkowa) glikoproteiny (aminokwas + cukier) np. antygen grup krwi fosfoproteiny (aminokwas + reszta fosforanowa) np. kazeina lipoproteiny (aminokwas + tłuszcze) np. LDL, HDL metaloproteiny (aminokwas + atomy metalu) np. ferrytyna (magazynuje żelazo w wątrobie) hemoproteiny (aminokwas + barwniki) np. hemoglobina transportująca tlen i dwutlenek węgla we krwi nukleoproteiny (aminokwas + kwas nukleinowy) Kwasy nukleinowe W komórkach występują dwa rodzaje kwasów nukleinowych: kwas deoksyrybonukleinowy (DNA) i kwas rybonukleinowy (RNA). Podstawową jednostką ich budowy jest nukleotyd, składający się z: jednej z organicznych zasad azotowych: adeniny, guaniny, cytozyny oraz tyminy (DNA) lub uracylu (RNA) cukru pięciowęglowego - deoksyrybozy lub rybozy reszty kwasu fosforowego (V) Nukleotydy łączą się ze sobą za pomocą wiązania fosfodiestrowego. Budowa przestrzenna DNA -> struktura podwójnej helisy utrzymująca się dzięki wiązaniom wodorowym między komplementarnymi (A--T; C---G) zasadami azotowymi W komórkach prokariotycznych DNA ma zwykle postać kulistego genoforu oraz niewielkich plazmidów. W eukariotycznej występuje głównie w jądrze komórkowym, oraz w małych ilościach w mitochondriach i chloroplastach. Rodzaje RNA: mRNA - informacyjny, przenosi informacje genetyczną z jądra do miejsca syntezy białka w cytoplazmie rRNA - rybosomowy, buduje rybosomy, katalizuje niektóre reakcje tRNA - transportujący - transportuje aminokwasy na rybosomy, gdzie odbywa się synteza białek Kursy przygotowujące do matury Poniżej znajdziesz kursy przygotowujące do matury z biologii i chemii. Stanowią one moje autorskie materiały, które zgromadziłem przez 15 lat pracy jako nauczyciel biologii i chemii oraz korepetytor. Jestem przekonany, że korzystając z nich Twoje przygotowania do matury pójdą znacznie lepiej, a wynik matury z biologii i z chemii pomoże Ci dostać się na wymarzony kierunek studiów. Metabolizm PROMOCJA! Do 15 września 2022 roku możesz zakupić każdy kurs 20% taniej. Kurs zł1, Bitwa o Chemię PROMOCJA! Do 15 września 2022 roku możesz zakupić każdy kurs 20% taniej. CHEMIA BIOWTÓRKA PROMOCJA! Do 15 września 2022 roku możesz zakupić każdy kurs 20% taniej. “BIOWTÓRKA” zł1, zł1, Powyżej znajdziesz mój autorski kurs maturalny. Biologia online to znakomity sposób na przygotowanie do matury z biologii. Łączy wykorzystanie nowoczesnym i atrakcyjnych metod nauki poprzez profesjonalną platformę do e-learningu z tradycyjnymi, skutecznymi formami przekazu wiedzy. Powyżej znajduje się również mój inny autorski kurs maturalny. Chemia online to podobnie jak kurs maturalny z biologii, nowoczesny i skuteczny sposób przygotowania do matury z chemii. Kurs maturalny online z chemii rozpocznie się pod koniec roku. Pomoże nabyć wiedzę z chemii niezbędną do dobrego zdania matury z chemii i jednocześnie umożliwi nabycie umiejętności rozwiązywania zadań maturalnych wpisując się w tzw. “klucz”.

chemiczne podstawy życia zadania maturalne